Nationalmuseet in Denemarken schrapt banen voor minstens 11 miljoen kroon

Het Nationalmuseet in Denemarken schrapt stillingen voor minstens 11 miljoen kroon aan personeelskosten. Dat meldt het museum zelf. Het Nationalmuseet is het grootste cultuurhistorische museum van Denemarken. Het hoofdgebouw staat in het centrum van Kopenhagen. De collecties lopen van de prehistorie tot de twintigste eeuw. Directeur Rane Willerslev zegt het pijnlijk te vinden dat er opnieuw medewerkers moeten vertrekken. Hij noemt het wel de verantwoorde keuze. Deze ronde komt boven op de ruim twintig banen die het museum eerder dit jaar al liet verdwijnen. Het museum verliest zo voor de tweede keer in een jaar een flink deel van zijn personeel. Het Nationalmuseet is een rijksmuseum. Naast eigen inkomsten uit bezoekers krijgt het, net als andere grote staatsmusea, een vaste jaarlijkse bijdrage van de Deense overheid. Binnen dat budget maakt de directie zelf de keuzes over personeel en programmering. Een stilling is in het Deens de gangbare term voor een functie of baan. Het schrappen van stillingen raakt dus concrete arbeidsplaatsen, niet alleen een post op de begroting.

Directeur Rane Willerslev wijst ook op een andere oorzaak. Er komen weliswaar meer toeristen naar vooral Kopenhagen. Maar door hogere reis- en verblijfkosten houden zij minder geld over voor een museumbezoek, zegt hij. Collega-musea in Kopenhagen zien volgens Willerslev dezelfde ontwikkeling. De directie beschouwt dat als een algemene trend waarmee de begroting rekening moet houden. Kopenhagen trekt als hoofdstad het grootste deel van de buitenlandse museumbezoekers van Denemarken. Kaartverkoop en de museumwinkel vormen voor een instelling als het Nationalmuseet een belangrijk deel van de begroting, naast de rijksbijdrage. Komen bezoekers wel, maar geven zij minder uit, dan voelt een museum dat dus direct in zijn eigen inkomsten. Toerisme is voor Kopenhagen een belangrijke economische sector. Musea horen, met kastelen en de binnenstad, tot de vaste trekkers voor bezoekers van buiten Denemarken. Juist omdat die toeristenstroom aanhoudt, is de tegenvallende besteding per bezoeker voor de museumdirectie moeilijker te verklaren dan een simpele daling van het bezoekersaantal.

De nieuwe bezuinigingsronde volgt op een eerdere sparerunde, meldt het Nationalmuseet. Begin januari 2026 schrapte het museum al 21 banen, vooral in de administratie. Die eerdere ronde kwam er na een verplichte overstap naar de centrale IT-dienst Statens It. Die overstap liet het IT-budget van het museum oplopen. Ook rekenfouten in de economische sturing speelden een rol. Statens It is de centrale IT-organisatie van de Deense overheid. Overheidsinstellingen zoals het Nationalmuseet zijn verplicht hun digitale systemen daarop over te laten zetten, ook als dat meer kost dan begroot. Het Cultuurministerie van Denemarken moest destijds met een extra bijdrage van zeven miljoen kroon bijspringen om dat gat te dichten.