Deens Hooggerechtshof straft AI-overgrebsmateriaal met kinderen als echte beelden

Denemarken kent drie rechterlijke instanties: de rechtbank, het hof van beroep (landsret) en, als hoogste instantie, Højesteret. Volgens Højesteret telt met AI gegenereerd overgrebsmateriaal met kinderen strafrechtelijk even zwaar als materiaal met echte kinderen. De uitspraak gaat over een man uit Randers. Hij maakte met AI duizenden beelden en verspreidde die op internet. Volgens Højesteret blijft zijn celstraf van anderhalf jaar onvoorwaardelijk daarmee in stand. Onvoorwaardelijk betekent in dit geval dat hij die straf ook echt helemaal moet uitzitten, in plaats van dat de celstraf (deels) wordt opgeschort.

Volgens het dossier van de rechtbank maakte de man met AI 36.209 beelden van seksueel misbruik van kinderen. Hij verspreidde die op internet en heeft dat zelf erkend. Van die beelden toonde Højesteret in zijn uitspraak dat meer dan 12.500 seksuele handelingen uitbeelden, de op een na zwaarste categorie. Nog eens 113 beelden vallen in de zwaarste categorie, bijzonder zwaar seksueel misbruik. De omvang en de verspreiding golden volgens het hof als strafverzwarend.

Volgens Højesteret voerde de verdediging aan dat artikel 235 van het Deense wetboek van strafrecht hier niet zou gelden. Dat artikel verbiedt afbeeldingen van personen onder de 18 jaar. Het argument: de personen op de AI-beelden zijn vermoedelijk fictief. Het hof verwierp dat: zulke AI-beelden vallen onder de wet zodra ze op foto’s lijken. Of de afgebeelde personen fictief zijn, maakt voor de strafmaat niet uit. Programma’s die met AI realistisch ogende foto’s maken zijn de afgelopen jaren breed beschikbaar gekomen, ook zonder technische kennis. Zonder een echt slachtoffer kunnen ze toch beeldmateriaal opleveren dat niet van een foto te onderscheiden is.

Voordat Højesteret naar de zaak keek, doorliep die eerst de lagere rechters: de rechtbank in Randers, een stad in de regio Jutland, en het Vestre Landsret. Volgens de rechtbank in Randers en het Vestre Landsret kreeg de man op 8 januari 2025 een celstraf van één jaar en drie maanden. Destijds waren daarvan drie maanden onvoorwaardelijk, de rest voorwaardelijk met 200 uur taakstraf. Het Vestre Landsret, de rechtbank van beroep voor West-Denemarken, verhoogde de straf op 12 juni 2025 naar één jaar en zes maanden. Het hof maakte toen de hele straf onvoorwaardelijk; die uitspraak heeft Højesteret nu bevestigd.

Volgens de berichtgeving is de zaak een van de eerste in Denemarken over met AI gegenereerd overgrebsmateriaal. Het is de eerste zaak van dit soort die helemaal tot aan Højesteret kwam, de hoogste rechter van het land. Als hoogste rechter behandelt Højesteret alleen zaken die al door een rechtbank en een hof van beroep zijn beoordeeld. Tegen zijn uitspraken staat geen verder beroep meer open.

De Deense kinderrechtenorganisatie Red Barnet beheert onder meer de meldpunt-website AnmeldDet. Daar kunnen internetgebruikers overgrebsmateriaal melden dat ze online tegenkomen, waarna de organisatie het kan doorsturen naar de politie. Red Barnet meldt een sterke toename van meldingen van met AI gegenereerd overgrebsmateriaal. In de eerste helft van 2026 kreeg de organisatie 4.069 meldingen, waarvan 377 werden doorgestuurd naar de politie. Dat volgt op 6.558 meldingen in heel 2025. In 2024 waren dat er nog 2.770, een stijging van 140 procent sindsdien.