Archeologen graven ruim 1000 skeletten op in Kopenhagens Hans Tavsens Park

Archeologen van het Kopenhagen Museum (Københavns Museum) hebben in Hans Tavsens Park op Nørrebro meer dan 1000 skeletten opgegraven. Nørrebro is een drukke, bekende volkswijk net ten noorden van de binnenstad van Kopenhagen. De opgraving maakt deel uit van de herinrichting van het park. Het Kopenhagen Museum onderzoekt de stad op archeologisch en cultuurhistorisch gebied. Zo’n onderzoek gaat in Kopenhagen altijd vooraf aan een grote bouw- of verbouwingsklus, net als bij wegen, rioleringen of, in dit geval, een nieuw park. Ook Nederlanders en Belgen in Kopenhagen wonen vaak in zo’n dichtbevolkte binnenstadswijk. Een park als Hans Tavsens Park is daar een van de weinige groene plekken, om te wandelen of met kinderen te spelen.

De botten zijn van arme inwoners van Kopenhagen. Ze werden tussen ongeveer 1850 en 1880 op een armenbegraafplaats in het park begraven, onder wie slachtoffers van de cholera-epidemie van 1853. De vondst geeft archeologen inzicht in die bevolkingsgroep en in de geschiedenis van Kopenhagen uit die periode. Over de armste Kopenhagenaren van de negentiende eeuw is relatief weinig bekend: ze komen zelden voor in geschreven bronnen. De skeletten leveren daarom informatie die archieven niet geven, zoals over hun voeding, hun ziekten en hun zware dagelijkse werk. Die cholera-epidemie trof Kopenhagen zwaar, op een moment dat de stad nog grotendeels binnen haar oude vestingwallen lag. Mensen woonden er dicht opeen in kleine huizen, waardoor een besmettelijke ziekte zich snel verspreidde, vooral onder de armste inwoners.

De opgraving is nodig omdat Hans Tavsens Park wordt omgevormd tot een klimaatpark, meldt de gemeente Kopenhagen. Het park moet regenwater bij noodweer gaan opvangen via een nieuw pompstation. Zo’n klimaatpark dient bij zware regenval als tijdelijke waterbuffer, zodat straten en kelders in de buurt minder snel onderlopen. Steden als Kopenhagen bouwen zulke parken vaker, omdat hevige stortbuien door de opwarming van het klimaat toenemen. De bouw loopt van najaar 2025 tot voorjaar 2028, en de voormalige begraafplaats moet daarvoor zijn leeggehaald. De opgraving zelf loopt nog enkele maanden door.

De opgegraven skeletten worden droog en veilig opgeslagen, zodat wetenschappers ze verder kunnen onderzoeken. De meeste botten gaan naar het Antropologisch Laboratorium, dat menselijke skeletresten voor de wetenschap bestudeert. Een deel van de skeletten wordt na het onderzoek herbegraven in het park. Dat onderzoek kan jaren duren: elk skelet wordt apart schoongemaakt en onderzocht op sporen van ziekte en letsel. Pas daarna gaat het weer de grond van het park in.

De opgraving trekt ook belangstelling van bewoners van Nørrebro: het Kopenhagen Museum organiseerde deze week gratis rondleidingen langs de vindplaats. Daarvoor moest van tevoren worden ingeschreven via de website van het museum. Omwonenden kunnen de opgraving tot die tijd ook van buiten de afzetting volgen. Archeologen werken laag voor laag door de voormalige begraafplaats, telkens met kleine stukjes bot en grond tegelijk. Hans Tavsens Park blijft daardoor nog geruime tijd een bouwplaats, tot het zijn nieuwe vorm als klimaatpark krijgt in voorjaar 2028.