Sanering van Cheminova's gifdepot Høfde 42 loopt minstens twee jaar vertraging op

De sanering van het verontreinigde chemiedepot Høfde 42, op het strand tussen Thyborøn en Harboøre aan de Deense westkust, loopt minstens twee jaar vertraging op, meldt regio Midtjylland. De werkzaamheden zouden dit jaar van start gaan, maar beginnen nu op zijn vroegst in 2028. Regio Midtjylland, het regionale bestuur dat de opruiming laat uitvoeren, noemt de vertraging diep betreurenswaardig. De regio zegt te hopen op snelle duidelijkheid, zodat de langverwachte sanering alsnog kan beginnen.

De vertraging komt doordat onduidelijk is welke overheidsinstantie de vereiste milieuvergunning moet afgeven. Zonder die vergunning mag een aannemer niet beginnen met het afgraven en afvoeren van de vervuilde grond, omdat de aanpak van chemisch vervuilde grond wettelijk gecontroleerd moet verlopen. De gemeente Lemvig, de Deense gemeente in West-Jutland op wier grondgebied Høfde 42 ligt, heeft de minister van milieu gevraagd die vergunningverlening over te nemen. Die minister heeft daarover tot nu toe geen besluit genomen, waardoor de knoop over wie de vergunning moet afgeven onopgelost blijft. Zolang dat zo is, kan de aannemer niet aan de slag, ook al ligt het project verder klaar.

Dat de opruiming zo gevoelig ligt, komt door de geschiedenis van de plek. Høfde 42 werd vanaf de jaren vijftig ongeveer tien jaar lang vervuild door het Deense chemiebedrijf Cheminova, met toestemming van de staat. Het bedrijf loosde er onder meer het bestrijdingsmiddel parathion en kwik in het zand. Parathion was destijds een veelgebruikt landbouwgif dat inmiddels wereldwijd verboden is vanwege de giftigheid voor mens en dier. Het depot bevat inmiddels meer dan honderd ton verontreinigde stoffen, waaronder zeven ton kwik. Die stoffen liggen nog altijd in het zand, ingeklemd tussen de duinen en de Noordzee, wachtend op de sanering die steeds opnieuw wordt uitgesteld.

Voor de sanering kreeg aannemer Arkil A/S in 2024 het contract. Eind 2020 was voor het project al een budget van 375 miljoen kroon toegekend, dat later werd aangevuld met nog eens 378 miljoen kroon. Dat budget is bedoeld om de vervuilde grond af te graven en de chemicaliën veilig af te voeren, zodat het gebied uiteindelijk weer vrij toegankelijk wordt. Met de vertraging van minstens twee jaar staat dat geld voorlopig te wachten op een vergunning die er nog niet is.

De onzekerheid raakt niet alleen de regio en de gemeente, maar ook aannemer Arkil A/S, die al klaarstaat om te beginnen. Het bedrijf moet wachten tot de minister en de twee overheden het eens worden over wie verantwoordelijk is voor de vergunning. Voor de kust bij Thyborøn en Harboøre betekent dat voorlopig geen verandering: de vervuilde grond blijft liggen waar die al heel lang ligt, in afwachting van een knoop die nog altijd niet is doorgehakt.

Zolang de minister van milieu geen besluit neemt over de vergunningverlening, blijft onduidelijk wanneer de sanering daadwerkelijk kan beginnen. Op zijn vroegst wordt dat 2028, twee jaar later dan waarop omwonenden en de regio al jaren rekenen.