Venstre zet Kamerlid Preben Bang Henriksen uit de fractie na weigering loyaliteit te beloven

Venstre heeft Kamerlid Preben Bang Henriksen op dinsdag 27 oktober 2026 uit zijn Folketingsfractie gezet. Dat is de groep Kamerleden waarmee de partij in het Folketing, het Deense parlement, als één blok naar buiten treedt. De partijtop riep daarvoor een extra fractievergadering bijeen. Daar kreeg Bang Henriksen de vraag voorgelegd of hij voortaan altijd de lijn van de fractie zou volgen. Hij weigerde die garantie te geven. Daarop koos een meerderheid van de fractieleden in een geheime stemming voor zijn uitsluiting. Bij zo’n geheime stemming wordt niet vastgelegd wie welke kant koos. Fractieleden kunnen zo zonder druk van collega’s stemmen. Bang Henriksen was jarenlang juridisch woordvoerder van Venstre, de rol waarin een Kamerlid namens de fractie het woord voert over justitie en rechtspraak.

Partijleider Troels Lund Poulsen zei op een persconferentie na afloop van de vergadering dat Bang Henriksen zelf verantwoordelijk is voor zijn vertrek. Hij had van Bang Henriksen alleen gevraagd zich voortaan te houden aan besluiten van de fractiemeerderheid. Die toezegging wordt normaal van elk fractielid verwacht, zodra een partij in het Folketing met één stem wil spreken. Ontrouw aan die collectieve lijn kost het lidmaatschap, aldus de partijleider. Zo maakte hij duidelijk dat voor hem vooral de weigering om voortaan trouw te blijven telde.

Het conflict gaat terug op een stemming begin september 2026 over een mestwet, de gødningslov. Die wet stelt regels aan het gebruik van mest door boeren en moet onder meer de uitstoot van stikstof beperken. Bang Henriksen stemde toen tegen de partijlijn, samen met vier andere Venstre-Kamerleden: Søren Gade, Peter Juel-Jensen, Anni Mathiesen en Amanda Heitman. Alle vijf braken daarmee met de ongeschreven regel dat Kamerleden van een fractie gezamenlijk stemmen zodra de meerderheid een standpunt heeft bepaald. Dat gebeurt in Denemarken zelden openlijk. De andere drie beloofden nadien zich weer aan de fractielijn te houden. Alleen Bang Henriksen deed die toezegging niet. Dat verschil leidde ruim zeven weken later tot zijn uitsluiting.

Met de uitsluiting verliest Bang Henriksen zijn plek in de Venstre-fractie. Venstre is een van de grote partijen in het Deense parlement en levert als regeringspartij bewindslieden. In zulke partijen hecht de leiding doorgaans sterk aan een eensgezind optreden van de fractie in het Folketing. Een Kamerlid dat zo uit een fractie wordt gezet, houdt in het Folketing in de regel wel gewoon zijn zetel. Hij gaat dan verder als partijloos lid, zonder fractie achter zich.