Deense commentatoren zien Oekraïne inboeten bij koers Trump tegenover Rusland

Deense commentatoren wijzen er onafhankelijk van elkaar op dat de koers van de Amerikaanse president Trump vooral Rusland uitkomt. Eén commentator, Michael Jarlner, vraagt zich af of Trump een Oekraïens nederlag aan het forceren is. Trump zocht toenadering tot Rusland en koos een strengere aanpak tegenover Oekraïne. Jarlner vraagt zich ook af of de Verenigde Staten en Europa nog wel op één lijn liggen. Een tweede analyse noemt Trumps aanpak al een nederlaag voor Oekraïne en een overwinning voor de Russische president Poetin. Die analyse ziet risico op verdere grote gevolgen als Oekraïne een nieuw standpunt inneemt. Beide analyses wijzen erop dat Trump, die zich eerder opstelde als bemiddelaar tussen Kyiv en Moskou, steeds vaker eenzijdig druk legt op Oekraïne in plaats van op Rusland.

Die analyses volgen op een eis die Trump op 10 oktober aan Oekraïne stelde. Hij wilde dat Oekraïne eenzijdig stopt met aanvallen op Russische olieraffinaderijen. Trump had daarvoor met Rusland een deal gesloten over de levering van diesel. Die raffinaderijen leveren Rusland inkomsten uit olie-export en de brandstof voor het eigen leger. Dat leger voert al jaren oorlog tegen buurland Oekraïne, nadat Rusland het land was binnengevallen. Trump weet de wereldwijd gestegen brandstofprijzen aan de Oekraïense aanvallen. Hij zei dat het tijd is dat Oekraïne een nieuwe president krijgt die wel een akkoord met Rusland kan sluiten. Dat laatste is een gevoelig punt: Zelensky’s ambtstermijn is formeel verlengd zolang de oorlogstoestand in Oekraïne geldt. Verkiezingen tijdens een oorlog zijn in Oekraïne niet toegestaan. De Oekraïense president Zelensky antwoordde dat Oekraïne alleen stopt als Rusland op zijn beurt stopt met het aanvallen van de Oekraïense energie-infrastructuur. Hij wil daarbij echte en wederzijdse garanties.

Een dag later kondigde Trump via zijn eigen platform Truth Social een energiebestand aan tussen Rusland en Oekraïne voor aanvallen op elkaars energie-infrastructuur. Zo’n bestand zou normaal gesproken de burgerbevolking van beide landen moeten ontzien. Dat geldt vooral in de donkere en koude maanden van het jaar, wanneer stroom- en verwarmingsuitval het hardst aankomt. Volgens Zelensky negeerde Rusland het bestand echter. Kort na Trumps bericht viel het Russische leger een elektriciteitscentrale aan in de regio Charkov, in het noordoosten van Oekraïne. Zelensky zei daarop dat Poetin niet op Truth Social leest. Hij herhaalde dat Oekraïne alleen stopt met het raken van Russische diesel als Rusland ophoudt Oekraïense burgers aan te vallen.

Het beeld dat uit Denemarken opstijgt, wijkt daarmee af van de Amerikaanse lezing. Waar Trump de druk vooral bij Oekraïne legt, concluderen de Deense commentatoren dat Rusland van die aanpak profiteert terwijl Oekraïne de rekening betaalt. Beide landen vallen al jaren bij vlagen elkaars energievoorziening aan. Stroom- en brandstoftekorten in de winter raken de burgerbevolking vaak harder dan een aanval op het front. De aanval op de centrale bij Charkov, kort na de aangekondigde wapenstilstand van 11 oktober, blijft voorlopig het laatste signaal dat Rusland zich niet aan afspraken over energie-infrastructuur houdt.